Tá an CRF freagrach as a chinntiú go bhfaigheann custaiméirí agus úsáideoirí líonra luach ar airgead agus go dtuilleann na cuideachtaí líonra toradh cothrom ar a gcuid gníomhaíochtaí chun na hinfheistíochtaí líonra riachtanacha a dhéanamh. Téann na hinfheistíochtaí sin i gcomhair oibriú, fhorbairt agus chothabháil éifeachtach na líonraí.

Baineann CRF é sin amach trí:

  • Córas rialaithe praghsanna cúig bliana a riar
  • Athbhreithniú agus nuashonrú a dhéanamh ar ioncam bliantúil
  • Na táillí a leagan síos maidir le húsáid an chórais
  • Muirir líonra eile a athbhreithniú agus a cheadú

Liúntas 5 bliana

Socraíonn an CRF liúntas ioncaim 5 bliana trí rud ar a dtugtar Rialú Praghsanna sa Ghás agus Athbhreithniú Praghsanna sa Leictreachas. Is é an chéad chéim sa phróiseas sin go ndéanfaidh an CRF machnamh cúramach ar na cásanna gnó a chuir na cuideachtaí líonra ar aghaidh ag cur síos ar a gcaiteachas riachtanach sa tréimhse 5 bliana atá le teacht. Ina theannta sin, déanaimid athbhreithniú ar an gcaiteachas a thabhaigh na cuideachtaí líonra le linn na tréimhse 5 bliana roimhe sin chun é a mheas ar mhaithe le héifeachtúlacht agus chun a chinntiú go seachadann na cuideachtaí líonra na haschuir a comhaontaíodh.

Nuair a bhíonn an tréimhse athbhreithnithe tosaigh críochnaithe, foilsíonn an CRF páipéar comhairliúcháin a leagann amach moltaí an CRF maidir leis an leibhéal ioncaim ar chóir do na cuideachtaí líonra a ghnóthú thar an tréimhse 5 bliana. Lorgaíonn an páipéar comhairliúcháin tuairimí an phobail agus breithníonn an CRF gach freagairt a fhaightear. Tar éis na freagraí seo a bhreithniú, foilsíonn an CRF páipéar cinnte ina leagtar síos an t-ioncam ceadaithe. Déantar an liúntas ioncaim 5 bliana a roinnt ina liúntais bhliantúla a ghnóthaítear ansin trí tharaifí líonra.

Leagann an próiseas rialaithe praghsanna dreasachtaí síos freisin atá deartha chun na cuideachtaí líonra a spreagadh chun an líonra a oibriú, a chothabháil agus a infheistiú go cuí agus chomh éifeachtúil agus is féidir.

Maireann an rialú praghsanna reatha do leictreachas (dá ngairtear PR4) ó Eanáir 2016 go Nollaig 2020, agus maireann an rialú praghsanna reatha don ghás (dá ngairtear PC4) ó Dheireadh Fómhair 2017 go Meán Fómhair 2022.

Déanaimid monatóireacht ar chomhlíonadh na gcuideachtaí líonra leis an rialú praghsanna trí choinníollacha a gceadúnais agus is féidir leo gníomh forfheidhmiúcháin a dhéanamh má sháraítear na ceanglais cheadúnais seo.

Ráta Fáltais

Socraíonn an CRF an ráta fáltais ar féidir leis na cuideachtaí rialaithe a thuilleamh ar infheistíochtaí caipitil a thabhaítear go héifeachtúil ina RAB. Tugtar Meánchostas Ualaithe Caipitil nó WACC air sin. Is meán ualaithe é seo go bunúsach de chostas an fhiachais agus de chostas an chothromais (mar go ndéantar an chuid is mó de na gnólachtaí a mhaoiniú le fiachas agus cothromas). Socraíonn an CRF, le cúnamh ó chomhairleoirí eacnamaíocha, WACC a úsáidtear chun fáltas cothrom a fháil ar na hinfheistíochtaí caipitil a dhéanann an fóntas agus iarracht á déanamh freisin a chinntiú go suíonn cuideachtaí rialáilte go compordach laistigh de rátáil chreidmheasa de ghrád infheistíochta.

Coigeartuithe bliantúla

Mar chuid den phróiseas bliantúil maidir le taraifí custaiméirí a shocrú, bailímid faisnéis chostas bliantúil ó gach ceann de na cuideachtaí rialaithe. Déantar athbhreithniú críochnúil ar na sonraí costas agus déantar na hioncaim cheadaithe a nuashonrú de réir mar is cuí ar bhonn bliantúil.

Cuireann an cur chuige seo ar chumas CRF:

  • a chinntiú sé go bhfaightear an fhaisnéis is déanaí
  • na costais a nuashonrú de réir mar is cuí chun an tionchar ar tharaifí maidir le haon tearc-aisghabháil nó ró-aisghabháil mhór a laghdú mar chuid den chéad athbhreithniú cúig bliana eile
  • tuiscint a fhorbairt ar an gcaoi a ndéantar costais líonra a spreagadh, agus mar a chuirtear i bhfeidhm iad ar bhonn bliantúil
  • faisnéis suas chun dáta faoi chostais a sholáthar go rialta don phobal agus don tionscal

Téann an t-ioncam ceadaithe i bhfeidhm ar taraifí agus muirir a shocrú do chustaiméirí Tarchurtha agus Dáileacháin. Maireann an tréimhse taraife ón 1 Deireadh Fómhair go dtí an 30 Meán Fómhair an bhliain dár gcionn.

Taraifí agus muirir

  • Socraítear taraifí líonra do thréimhsí a théann thar dhá bhliain féilire (ón 1 Deireadh Fómhair i mbliain amháin go dtí an 30 Meán Fómhair an bhliain dár gcionn).
  • Clúdaíonn taraifí líonra na costais a bhíonn ar chuideachtaí líonra oibriú, cothabháil agus leathnú sábháilte a dhéanamh ar na líonraí tarchurtha agus dáileacháin faoi seach
  • Bunaithe ar na taraifí faofa, is féidir le soláthróirí leictreachais agus gáis a roghnú athruithe a dhéanamh ar a dtairiscintí agus a gcórais taraife do thomhaltóirí.
  • Baineann thart ar 25% de bhille leictreachais custaiméara tís nó gnó le taraifí dáilte agus 7% le taraifí tarchurtha. Le haghaidh tuilleadh sonraí ar phraghsanna leictreachais na hÉireann féach an bhileog fíricí “Praghsanna Leictreachais in Éirinn”.
  • Baineann thart ar 33% de bhille gáis custaiméara tí nó gnó le taraifí dáilte agus 10% le taraifí tarchurtha.
  • Déantar tharaifí uile-oileáin eile a athbhreithniú agus a cheadú idir an CRF agus UR. Is féidir iad seo a fháil ar shuíomh gréasáin an Choiste SEM, anseo. Taispeántar na taraifí sin sa tábla thíos.
Scope Item Abbreviation
All-Island – electricity Other System Charges OSC
Imperfections Charges
Single Electricity Market Operator Tariffs SEMO Tariffs
Generator Transmission Use of System Tariffs GTUoS Tariffs
Testing Tariffs
Raon feidhme ítim Giorrúchán
Leictreachas uile-oileáin Muirir Córais Eile OSC
Muirir Neamhfhoirfeachtaí Taraifí Oibreora
Mhargaidh Leictreachais Aonair Úsáid Tarchurtha Taraifí SEMO
Gineadóra as Taraifí Córais Taraifí GTUoS
Taraifí Tástála